5 نکته طلایی در مورد درد ماساژ بعد از ماساژ درمانی

درد ماساژ درمانی (بهتر است بگوییم بهبودیابی) اگرچه تجربه‌ای آرامش بخش و درمانی است، اما در برخی افراد ممکن است پس از جلسه، احساس درد یا خستگی خفیفی ایجاد کند. ممکن است برای شما این سوال پیش بیاید که آیا این درد طبیعی است؟

پاسخ این است: بله طبیعی است ولی نه دردی که غیرقابل تحمل و طولانی باشد!

در ادامه این مقاله این موضوع را به صورت مفصل برای شما شرح خواهیم داد و شما را با ابعاد مختلف آن آشنا خواهیم کرد.

در نهایت به شما می‌گوییم که با رعایت چند نکته ساده، عوارض موقتی را به حداقل برسانید و از اثرات شفابخش ماساژ، نهایت بهره را ببرید.

در ابتدا مقاله قبل از اینکه بدانید آیا درد ماساژ بعد از ماساژ طبیعی است یا خیر بهتر است بدانید علت به وجود آمدن درد چیست؟

چرا بعد از ماساژ بدن درد داریم؟

علت اصلی درد بعد از ماساژ و کوفتگی بعد از ماساژ شبیه به دردی است که پس از یک تمرین ورزشی شدید تجربه می‌کنید و معمولاً به دلایل زیر رخ می‌دهد:

1. تحریک و دستکاری عضلات

ماساژ، به ویژه ماساژهای درمانی و بافت عمیق، بر روی عضلاتی کار می‌کند که ممکن است سفت، گرفته یا دارای گره‌های عضلانی (نقاط ماشه‌ای) باشند.ماساژ در این نقاط ماساژی دردناک است.

اعمال فشار برای رهاسازی این گره‌ها و کشیدگی عضلات می‌تواند باعث التهاب خفیف در بافت عضلانی شود. این التهاب بخشی از روند طبیعی بهبود و ترمیم است.

2. افزایش جریان خون و دفع سموم

ماساژ، به خصوص در نواحی که گرفتگی وجود دارد، باعث افزایش شدید جریان خون می‌شود. این افزایش گردش خون می‌تواند به آزادسازی و جابجایی مواد زائد متابولیکی و سمومی مانند اسید لاکتیک که در عضلات تجمع یافته‌اند، کمک کند.

بدن برای دفع این مواد نیاز به زمان دارد و این فرآیند می‌تواند موقتاً باعث احساس بدن درد یا کوفتگی شود.

3. فشار بیش از حد

گاهی اوقات، اگر فشار اعمال شده توسط ماساژ درمانگر (به ویژه در ماساژ بافت عمیق) بیش از حد تحمل فرد باشد، می‌تواند منجر به ماساژ دردناک، ناراحتی شدیدتر، کوفتگی، یا حتی کبودی خفیف شود.

4. عدم آبرسانی (کم‌آبی)

مصرف نکردن آب به میزان کافی قبل و بعد از ماساژ می‌تواند به تجمع مواد زائد و تشدید درد عضلانی و حتی ایجاد سرگیجه حین ماساژ منجر شود، زیرا بدن برای دفع مؤثر این سموم به آب نیاز دارد.

5. وجود بیماری‌های زمینه‌ای

در برخی موارد نادر، دردهای پس از ماساژ ممکن است نشانه‌ای از بیماری‌های زمینه‌ای مانند فیبرومیالژیا یا سندرم درد میوفاسیال (MPS) باشد که در آن‌ها آستانه درد پایین‌تر است.

آیا درد ماساژ درمانی طبیعی است؟

به طور کلی، احساس درد خفیف، کوفتگی یا خستگی بعد از ماساژ درمانی تا حدی طبیعی است، به خصوص اگر ماساژ از نوع بافت عمیق (Deep Tissue) باشد یا اولین جلسه ماساژ شما باشد. این حالت معمولاً موقت است و باید ظرف یک یا نهایتاً چند روز برطرف شود.
اما اگر درد شدید یا طولانی مدت باشد، طبیعی نیست و می‌تواند نشانه فشار بیش از حد یا نامناسب حین ماساژ، وجود یک مشکل زمینه‌ای، یا آسیب‌دیدگی باشد که در این صورت باید با ماساژ درمانگر یا پزشک مشورت کنید!

همواره افرادی که به‌تازگی با ماساژ آشنا شدند انتظار دارند خدمات ماساژ، آرامش‌بخش و سرشار از لذت باشد اما در واقعیت برخی اوقات در ماساژ اهدافی را دنبال می‌کنیم که باعث می‌شود روند ارائه ماساژ به میزان بسیار کمی دردناک شود و گاهی پس از اتمام جلسه طی ۲۴ ساعت آینده میزان درد به میزان مشخص و البته کمی افزایش پیدا کند.

به‌عنوان‌مثال وقتی هدف از ارائه ماساژ رفع درد عضلانی باشد یا ازبین‌بردن اسپاسم‌ها و چسبندگی‌ها در بافت نرم هدف اصلی ما باشد این اتفاق خواهد افتاد.

اما نکته مهم در اینجا این است که دردی که در مورد آن صحبت می‌کنیم جزئی بوده و به‌هیچ‌عنوان خارج از تحمل مراجعه‌کننده نیست.
نکته دیگر اینکه ماساژهای آرامش‌بخش به طور معمول به‌هیچ‌عنوان نباید دردناک و آزاردهنده باشد و در این جا صحبت ما فقط در مورد ماساژهای درمانی و رفع درد است.

در چه زمانی درد ماساژ طبیعی است؟

این موضوع را باید در دو زمان بررسی کنیم ابتدا در حین ماساژ و بعد از آن درد ماساژ پس از اتمام جلسه.

در جلسات ماساژدرمانی و رفع درد ماساژ ممکن است حین انجام ماساژ مراجعه‌کننده میزان خفیفی از درد را تحمل کند که همان‌طور که گفتیم این میزان نباید خارج‌ از حد تحمل شخص باشد.

به‌طوری‌که مراجعه‌کننده مجبور شود مانور والسالوا را اجرا کند. منظور از مانور والسالوا مجبور شدن مخاطب به حبس کردن نفس‌هایش در سینه است.

در مورد درد ماساژ درمانی پس از اتمام جلسه معمولاً ۲۴ ساعت بعد از ارائه خدمات ماساژدرمانی یا رفع درد ممکن است سطح درد ماساژ نقطه‌ای که بر روی آن کار شده است کمی افزایش یابد اما به طور معمول ۴۸ الی ۷۲ ساعت پس از جلسه درد فروکش خواهد کرد و به نقطه‌ای پایین‌تر از نقطهٔ اولیه خواهد رسید.
در این مورد همدردی که از آن صحبت می‌کنیم معمولاً خارج از سطح تحمل شخص نخواهد بود.

میزان مجاز درد ماساژ

همان‌طور که ذکر شد درد حین ماساژ نباید بیشتر آستانه تحمل مراجعه‌کننده باشد و نباید باعث شود مراجعه‌کننده در زمان تحمل درد مجبور شود نفس را در سینه خود حبس کند به‌عبارت‌دیگر مراجعه‌کننده در حین انجام عملیات باید به‌صورت مستمر و منظم تنفس عمیق داشته باشد.

علت خستگی بعد از ماساژ

احساس خستگی، سستی و خواب آلودگی پس از ماساژ نیز بسیار رایج و طبیعی است و اغلب نشان دهنده آن است که بدن شما به فاز عمیق آرامش رفته است:

1. تأثیر بر سیستم عصبی

ماساژ درمانی عمیقاً بر سیستم عصبی پاراسمپاتیک که مسئول حالت “استراحت و هضم” است، تأثیر می‌گذارد. فعال شدن این سیستم باعث کاهش ضربان قلب، فشار خون و استرس شده و بدن را به سمت یک حالت آرامش عمیق و خواب آلودگی سوق می‌دهد.

2.پردازش و ترمیم بدن

ماساژ به بدن اجازه می‌دهد تا منابع انرژی خود را به جای مقابله با استرس، بر روی ترمیم و بازسازی بافت‌های آسیب‌دیده یا سفت شده متمرکز کند. این فرآیند ترمیم می‌تواند موقتاً احساس خستگی ایجاد کند.

3.آزادسازی تنش‌های روانی و جسمی

ماساژ به آزادسازی تنش‌های مزمن عضلانی و روانی کمک می‌کند. وقتی بدن از حالت تنش (جنگ و گریز) خارج می‌شود، این تغییر ناگهانی می‌تواند باعث احساس سستی و خستگی شود، شبیه به احساس بعد از فروکش کردن یک دوره استرس طولانی.

مهمترین نکات برای ماساژیست

نکته اول: مراجعه کننده را هشیار کنید

اولین و مهم‌ترین قدم در اجرای ماساژ درمانی و رفع درد ماساژ این است که مخاطب خود را هوشیار کرده و سطح آگاهی او را در مورد اتفاقاتی که خواهد افتاد افزایش دهید.

بدین صورت که به وی بگویید در حین جلسه ممکن است درد خفیفی را تجربه کند و شما دائماً در مورد میزان آن در از او بازخورد خواهید گرفت و پس از اتمام جلسه بعد از گذشت ۲۴ ساعت ممکن است سطح درد او کمی بیشتر شود و طی دو روز آینده این درد فروکش خواهد کرد و به سطحی کمتر از روز اول خواهد رسید و بدین ترتیب با تکرار جلسات ماساژ پس از مدتی درد ماساژ به‌طورکلی از بین خواهد رفت.

نکته دوم: فاصله زمانی کافی را رعایت کنید

همان‌طور که توضیح داده شد بسیار مهم است که فاصله زمانی مناسب بین جلسات ماساژ را رعایت کنید اگر جلسه دوم را به‌سرعت پس از جلسه اول شروع کنید و به بدن زمان کافی برای بازسازی ندهید، ممکن است باعث تشدید التهاب‌ها و در نتیجه او کردن درد باشید که نمودار درد را به‌کلی تغییر خواهد داد و آن را تبدیل به یک نمودار صعودی خواهد کرد.

پس باتوجه‌به نوع درد، پروتکل مورد استفاده و شدت عارضه فاصله زمانی بین ۲ تا ۳ روز را بین جلسات ماساژ قرار دهید.

نکته سوم: تنفس پیوسته

یکی از مؤثرترین تکنیک‌ها برای اجرای موفق ماساژ رفع درد ماساژ و یا ماساژدرمانی توجه به تنفس پیوسته و منظم و عمیق مراجعه‌کننده است. مطمئن شوید که مراجعه‌کننده به‌ هیچ‌ عنوان نفسش را حبس نکرده و برای تحمل درد ماساژ ناشی از پروتکل ماساژ به‌ زحمت نیفتد.

نکته چهارم: مطالعه کنید

اگر در مورد مکانیزم‌های رفع درد و اتفاقات فیزیولوژیکی که در یک جلسه ماساژ و بعد از آن در بدن شخص رخ می‌دهد بیشتر مطالعه کنید متوجه تأثیرات و علل ترشح سایتوکاین‌ها خواهید شد.
این کمک می‌کند تا درک بهتری نسبت به رخدادها پیدا کنید و مستقیماً در نتیجه‌گیری شما تأثیر مثبتی خواهد گذاشت.

نکته پنجم: در جلسه اول کمی محافظ کار باشید

با توجه به اینکه پیش زمینه ذهنی افراد نسبت به ماساژ معمولاً آرامش و لذت است بهتر است در جلسه اول با اجرای یک ماساژ آرامش بخش اعتماد شخص را جلب کرده و در عین حال بدن شخص را به کمک لمس کاملاً وارسی کنید و برای جلسات بعدی برنامه ریزی دقیق تر و کامل تری داشته باشید.

به این صورت می توانید با اعتماد به نفس و همچنین با برنامه ریزی دقیق و به همراه مخاطبی که کاملاً به شما اعتماد کرده است ماساژ رفع درد و یا ماساژ درمانی را شروع کنید و بهتر و سریعتر به نتیجه‌ای که هدف گذاری کرده‌اید برسید.

مهمترین نکات برای مراجعه کننده (کلاینت)

و نهایتا بهتر است با 5 نکته طلایی برای کاهش و مدیریت درد ماساژ و خستگی بعد از ماساژ درمانی برای به حداقل رساندن ناراحتی‌های پس از ماساژ (درد، کوفتگی و خستگی) و به حداکثر رساندن درد را بدانید:

۱. آبرسانی و نوشیدن

آب کافی بلافاصله قبل و به ویژه بعد از ماساژ، آب فراوان بنوشید.
چرا؟ ماساژ باعث جابجایی مواد زائد متابولیکی (مانند اسید لاکتیک) می‌شود. آب به کلیه‌ها کمک می‌کند تا این سموم آزاد شده را به طور مؤثر از بدن دفع کنند.
نکته: از نوشیدن نوشیدنی‌های قندی، کافئین‌دار یا الکلی بلافاصله بعد از ماساژ خودداری کنید، زیرا می‌توانند اثرات ماساژ را کاهش داده و فرآیند آبرسانی را مختل کنند!!

۲. استفاده از گرما یا سرمای موضعی (به تشخیص) برای مدیریت دردهای موضعی می‌توانید از کمپرس‌ها استفاده کنید؛

درد و کوفتگی عمومی (تا ۲۴ ساعت اول): معمولاً گرمای ملایم (مانند حمام آب گرم، دوش آب گرم، یا پد حرارتی) به شل شدن عضلات و افزایش جریان خون کمک کرده و به کاهش کوفتگی عمومی کمک می‌کند.
درد شدید یا کبودی جزئی: اگر احساس درد شدید یا کبودی موضعی در یک نقطه خاص دارید، استفاده از کمپرس سرد به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه می‌تواند التهاب را کاهش دهد.

۳. استراحت و اجتناب از فعالیت شدید

بلافاصله بعد از ماساژ، به بدن خود زمان استراحت بدهید. این زمان استراحت برای فعال شدن کامل سیستم عصبی پاراسمپاتیک و آغاز فرآیند ترمیم عضلانی ضروری است.
از تمرینات ورزشی شدید یا بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید. فعالیت شدید باعث تشدید کوفتگی عضلات می‌شود. به جای آن، فعالیت‌های سبک مانند پیاده‌روی ملایم یا کشش‌های سبک را انتخاب کنید.

۴. برقراری ارتباط با ماساژ درمانگر

اگر در حین ماساژ درد ماساژ شدید داشتید، حتماً با درمانگر خود صحبت کنید. “درد خوب” (احساس تنش و رهاسازی) با “درد بد” (تیز، سوزاننده یا غیرقابل تحمل) متفاوت است.

درمانگر باید فشار خود را بر اساس بازخورد شما تنظیم کند.
در جلسات بعدی، درباره واکنش بدن خود در جلسه قبل صحبت کنید. این بازخورد به درمانگر کمک می‌کند تا نوع ماساژ، تکنیک‌ها و میزان فشار را برای جلسه آینده بهتر تنظیم کند تا درد ماساژ کمتری را تجربه کنید.

۵. تغذیه مناسب و خواب کافی مصرف پروتئین و مواد مغذی

مصرف یک وعده غذایی متعادل و سرشار از پروتئین و سبزیجات بعد از ماساژ می‌تواند به تأمین بلوک‌های ساختمانی لازم برای ترمیم سریع‌تر بافت عضلانی کمک کند.
خواب با کیفیت: خواب عمیق بهترین زمان برای ترمیم و بازسازی بدن است. مطمئن شوید که شب بعد از ماساژ، خواب کافی و با کیفیتی خواهید داشت تا بدن فرصت دفع کامل سموم و بازیابی انرژی را داشته باشد.

سخن پایانی

به یاد داشته باشید، ماساژ همیشه برای چند لحظه آرامش یا رهایی از تنش‌های روزمره نیست؛ گاهی یک تجربه عمیق برای بازگرداندن هماهنگی و تعادل میان بدن، ذهن و احساسات است.
در واقع، هر جلسه ماساژ فرصتی است برای اینکه بدن شما دوباره با ریتم طبیعی خود همسو شود و ذهنتان از شلوغی و فشارهای روزانه فاصله بگیرد.

تجربه نشان داده است که بدن انسان، توانایی شگفت‌ انگیزی در ترمیم و بازسازی دارد، به‌شرطی که به آن فرصت و اعتماد بدهیم.
وقتی اجازه می‌دهید ماساژیست حرفه‌ای با حرکات علمی و هدفمند روی بافت‌ها و عضلات شما کار کند، در واقع به بدن‌تان کمک می‌کنید تا جریان خون افزایش یابد، تنش‌های عضلانی کاهش پیدا کند و انرژی‌های مسدودشده دوباره در بدن به گردش درآیند.

تأثیر واقعی ماساژ فقط در طول جلسه نیست؛ بلکه در مراقبت‌های پس از آن ادامه پیدا می‌کند.

نوشیدن آب کافی، استراحت کردن، و پرهیز از فعالیت‌های سنگین بعد از ماساژ به بدن شما کمک می‌کند تا روند بهبودی را کامل کند.
با رعایت این نکات ساده اما مؤثر، نه‌ تنها از درد ماساژ و خستگی پس از ماساژ جلوگیری می‌کنید، بلکه به بدن خود اجازه می‌دهید تا در مسیر ترمیم، سم‌زدایی و بازیابی، بهترین عملکرد را داشته باشد.

مقاله پیشنهادی : ماساژ درمانی برای سالمندان